İcra ve iflas hukuku, özel hukuk ilişkilerinden doğan para ve teminat alacaklarının borçlunun rızası ile yerine getirmemesi durumunda kanun sınırları çerçevesinde kamu otoritesi aracılığıyla borcun ödenmesini sağlamaya çalışan hukuk dalıdır.
Borcun karşılanması ancak borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerinden sağlanmaktadır. İcra hukukunun konusunu borçlunun malvarlığı oluşturmaktadır. Burada borçlunun malvarlığı ile kastedilen borçlunun tüm malvarlığı değil, söz konusu borca yetecek miktarda malvarlığıdır.
Borcun tahsil edilebilmesi adına İcra ve İflas hukuku kapsamında kanunda yer alan sınırlamalar ile yapılabilecek başlıca davalar ve işlemler ise şunlardır:
- İlamlı icra takibi,
- İlamsız icra takibi,
- Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip,
- İpotek ve rehin takipleri,
- İhtiyati haciz,
- İflas talebi,
- İflasın ertelenmesi/konkordato işlemleri
- Kiralanan taşınmazların tahliyesi,
- Ödeme emrine /icra emrine itiraz,
- İtirazın iptali davası ve itirazın kaldırılması,
- İstihkak davası,
- Menfi tespit davaları,
- İstirdat davaları,
- Alacak davaları,
- İcra dairesi tarafından yapılan satışlara katılma,
- Şirketlerin iflas durumlarının değerlendirilmesi ve raporlandırılması,
- Yeniden yapılandırma işlemleri,
- Şirketlere yönelik olarak iyileştirme projelerinin sunulması,
- Kıymetli evraklara ilişkin alacağın tahsilini gerçekleştirmek,
- Ödeme taahhüdünün hazırlanması,
- İhalenin feshi davası,
- Tasarrufun iptali davası,
Yukarıda sayılan İcra Hukuk ve İcra Ceza Mahkemelerinde görülen davalar ve icra müdürlüğü nezdinde yürütülen işlemler ile icra ve iflas hukukundan doğan uyuşmazlıkların çözüme ulaştırılması amaçlanmaktadır.